Ayvalık

Zeytinliklerde yağmura yer açmak

Ayvalık Kazımkarabekir’de 2026 yılında yürüttüğümüz pilot çalışmada, yağmur suyunu arazide karşılamayı, yüzey akışını yavaşlatmayı ve suyun toprağa sızmasını desteklemeyi amaçlıyoruz. Çalışma, Yuva Derneği’nin Susuzluğa Çözümler Programı kapsamında Ayvalık İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Kürşat Zeytincilik ortaklığıyla yürütülüyor.

Yaklaşımın odağında yağışla gelen suyun arazideki hareketi var. Arazinin eğimi, doğal akış yolları ve toprak yapısı birlikte değerlendirilerek suya toprağa geçebileceği zaman ve alan kazandırılması hedefleniyor.

Arazi ve başlangıç durumu

Çalışma alanımız, Ayvalık Kazımkarabekir Mahallesi’ndeki 780/2 parselde yer alan zeytinliktir. Yanındaki 780/1 parselde 58.388 m² büyüklüğünde ayrı bir zeytinlik bulunur; bu ölçü 780/2’nin alanını ifade etmez.

Proje alanındaki eski taş setlerin hasarlı bölümleri, kuzey ve güney taşkın yarıkları ile arazi yolu, su tutma çalışmasının odak noktalarını oluşturdu. Mevcut setleri onardık, akışı yavaşlatmaya yönelik önlemler aldık ve setlerin çevresinde bitkilendirme yaptık.

780/2 parselin ölçüleri ve uygulama sonrası gözlem sonuçları doğrulandıkça paylaşılacaktır.

Neyi hedefliyoruz?

• Toprak nemini korumak ve suyun arazide kalma süresini artırmak.
• Verimli üst toprağın taşınmasını azaltmak.
• Bitki örtüsünün kurak dönemlerde daha uzun süre canlı kalmasını desteklemek.
• Zeytinliklerin kuraklık, yangın riski ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığını artırmaya katkı sağlamak.

Sahada uyguladıklarımız

2026 saha çalışmalarında eski yapıları onardık; taşkın yarıkları ve eş yükselti hatlarında suyun akışını yavaşlatan önlemleri bitkilendirme ve toprak örtüsü uygulamalarıyla birlikte hayata geçirdik.

Taş setlerin onarımı ve uzatılması

Zeytinlikteki mevcut taş setlerin hasarlı ve yıkılmış bölümlerini onardık; ihtiyaç duyulan yerlerde setleri taşlarla uzattık. Bu çalışmayla yüzey akışını yavaşlatmayı, toprağın taşınmasını azaltmayı ve suya toprağa geçmesi için zaman kazandırmayı hedefledik.

Kuzey taşkın yarığında kafes kütük eşik

Kuzey taşkın yarığında kütük ve taşlarla bir kafes kütük eşik kurduk. Yoğunlaşan akışı yavaşlatmayı, yarıktaki aşınmayı ve arazi kenarında oluşabilecek çökme riskini azaltmayı hedefledik.

Zuni çanağı

Kuzey taşkın yarığında, kafes kütük eşiğin ilerisine taşlarla Zuni çanağı yaptık. Kot farkından geçen suyun enerjisini azaltmayı ve yarık tabanında oluşabilecek oyulmayı sınırlamayı hedefledik.

Güney taşkın yarığında taş eşikler

Güney taşkın yarığında taş eşikler yaptık; kuzey yarığının yakınında da bir taş set oluşturduk. Bu yapılarla yağış sırasında yoğunlaşan akışı yavaşlatmayı ve akış yolundaki aşınmayı azaltmayı amaçladık.

Arazi yolunda saptırma kanalları

Mevcut arazi yolunda saptırma kanalları açtık. Bu kanallarla yolda toplanan suyu uygun alanlara yönlendirmeyi ve akışın tek bir noktada yoğunlaşmasını azaltmayı hedefledik.

Dipkazan uygulaması

Zeytinlik arazide dipkazan kullanarak toprağı işledik. Bu uygulamayla topraktaki sıkışmayı azaltmayı ve uygun koşullarda yağmur suyunun toprağa sızmasını desteklemeyi hedefledik.

Bitkilendirme ve koruma

Eş yükselti setlerinin üstü ve çevresine kekik, adaçayı, lavanta, biberiye, kapari, kuşburnu ve kaya koruğu gibi kuraklığa dayanıklı fidanlar diktik. Ayrıca azot bağlayıcı ağaç fidanları diktik; ağaç türlerini ve tür bazındaki sayılarını saha listesinde ayrıca belirtmedik. Fidanları yaban domuzlarından korumak için galvanizli dikenli tel çit çektik.

Toprak örtüsünü desteklemek için örtü bitkisi olarak yonca, gazalboynuzu, üçgül ve arpa/yulaf grubunu kullandık. Dikim ve toprak düzenlemesinde kompost veya fermente çiftlik gübresi kullandık. Fidan adedi ile tohum karışımının tür bazındaki dağılımı mevcut kayıtlarda ayrıştırılmadı.

Bitki türlerini dijital kütüphanede keşfet →

Saha günlüğü

Uygulamanın yalnızca son halini değil, zaman içindeki değişimini de birlikte izliyoruz. Aşağıdaki akış, ekibin gerçek kayıtlarıyla doldurulacak.

01 / SAHA GÜNLÜĞÜ

Başlangıç — araziyi okumak

Sabit fotoğraf noktaları, akış izleri, mevcut oyuntular, toprak örtüsü ve saha koşulları kaydedilecek.

Kayıt durumu: Tarihli saha notu ve fotoğraf eklenecek.

02 / SAHA GÜNLÜĞÜ

Uygulama — neyi, neden yaptık?

Mevcut taş setlerin onarımı ve uzatılması, kuzey ve güney taşkın yarıklarındaki önlemler, yol saptırma kanalları, dipkazan uygulaması, fidan dikimi ve koruma çiti sahada hayata geçirildi. Ayrıntılı saha kayıtları geldikçe konum ve ölçüler eklenecek.

Kayıt durumu: Saha fotoğrafı ve kısa video eklendi. Uygulama tarihleri ve ölçüler doğrulandıkça güncellenecek.

03 / SAHA GÜNLÜĞÜ

İlk yağmur — su hangi yolu izledi?

Yağış tarihi ve varsa miktarı; akışın yolu, birikinti, taş hareketi ve beklenmeyen aşınma gözlenecek.

Kayıt durumu: Tarihli saha notu ve fotoğraf eklenecek.

04 / SAHA GÜNLÜĞÜ

Sonraki kontroller — bakım ve öğrenme

Aynı noktalardan fotoğraf, bitki örtüsündeki değişim, bakım ihtiyacı ve yapılan düzeltmeler kaydedilecek.

Kayıt durumu: Tarihli saha notu ve fotoğraf eklenecek.

Henüz ölçüm sonucu paylaşılmadı. Suyun tutulması, erozyon ve bitki örtüsüne ilişkin hedefler; gerçekleşmiş ve ölçülmüş sonuçlar olarak sunulmuyor.

Bakım ve izleme rehberi hazırlanıyor.

Sahadan kütüphaneye

Sahada uyguladığımız su tutma önlemlerini ve kullandığımız bitkileri dijital kütüphanede inceleyin. Ayrıntılı bakım ve uygulama rehberleri hazırlanıyor.